Dubbing
Tworzenie ścieżki dialogowej
filmu,
serialu lub gry, polegające na zastąpieniu
ścieżki oryginalnej lokalną wersją językową.
Głosy podkładają wyspecjalizowani aktorzy
głosowi (lektorzy).
W Polsce dubbinguje się obecnie tylko
niewielki odsetek produkcji trafiających do
polskich kin czy
telewizji.
Przeważnie są to produkcje w zamyśle
skierowane do dzieci, takie jak
filmy animowane
lub generowane komputerowo, czy seriale dla
dzieci (niekoniecznie animowane, sporym
powodzeniem cieszy się np. dubbing Rodziny
Addamsów czy Jak dwie krople wody). Rzadziej
dubbingowane są filmy animowane,
niekoniecznie skierowane do najmłodszych.
Rzadkością jest natomiast
dubbingowanie
zwykłego filmu lub serialu, w takich
przeważnie usłyszeć można lektora. Jednymi z
niewielu wyjątków są filmy The Ring lub 8.
Mila i kilka innych, dla których stworzono
pełną polską ścieżkę dialogową.
W innych krajach (np. Czechy, Francja,
Hiszpania, Niemcy czy Włochy) dubbingowanych
jest bardzo wiele filmów, trafiających na
ich rynek. Wydania
DVD
zazwyczaj zawierają ścieżkę z dubbingiem,
niezależnie od tego, jakiego rodzaju jest to
film. Podobnie jest z filmami lub
serialami przedstawianymi w
telewizji.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom widzów,
jeden aktor filmowy jest zazwyczaj powiązany
z określonym aktorem głosowym, tak że przez
całe lata obcojęzyczny aktor ma określony
specyficzny głos w języku narodowym.
Zazwyczaj jednak jeden aktor językowy
"obsługuje" kilku aktorów.
W Polsce dubbing do niedawna był postrzegany
przez środowisko
filmowe
niezbyt poważnie, uważano, że niczym wielkim
jest stworzenie polskiej ścieżki dialogowej,
tak samo dla aktora nie jest sztuką
podłożenie głosu. Dopiero po sukcesie
dubbingowanej wersji Shreka, w której w rolę
Osła wcielił się Jerzy Stuhr, zaczęto
odnosić się do dubbingu poważnie i
postrzegać go jako sztukę filmową, stojącą
na równi z grą aktorów czy reżyserią.
Z punktu widzenia tłumacza dubbing stanowi
duże wyzwanie ze względu na konieczność
doboru słów pod kątem liczby sylab a nawet
układu ust aktora do głosek w wersji
narodowej (tzw. kłapów). Z kolei aktor musi
czytać tekst w rytmie nadawanym przez obraz
na ekranie. W związku z tym powstała
oddzielna "profesja" osoby pracującej nad
tekstem dubbingowanym - dialogista. Na
polskim rynku bardzo często tłumacz jest
jednocześnie i autorem dialogów, lecz nie
jest to regułą. Dialogista ma za zadanie
dopasowanie sylabicznie i zgłoskowo tekstu
danej postaci, a także wyróżnienie w tekście
wszystkich zawieszeń, pauz, reakcji
dźwiękowych, etc. w takiej formie, by aktor
był w stanie zagrać daną rolę bez
wcześniejszego zapoznawania się z tekstem i
przećwiczenia go.
Wielu koneserów kina podchodzi jednak
sceptycznie do tej formy lokalizacji obrazu
filmowego, twierdząc, iż poprzez ten zabieg
film staje się sztuczny i nie pozwala skupić
się na grze aktorów. W przypadku części
produkcji skierowanych do starszych
odbiorców (np. Simpsonowie) decyzja o
dubbingu jest już zawczasu przyjmowana
bardzo chłodno, gdyż w Polsce stał się on
już synonimem filmu dla dzieci.
W przypadku gier komputerowych sprawa ma się
nieco inaczej. Obecnie na naszym rynku
dubbinguje się je mniej więcej tak samo
często, jak zostawia się jedynie lokalizację
kinową. W przeciwieństwie również do filmów
na decyzje o dubbingu nie wpływa
ograniczenie wiekowe. Większość fanów jest
jednak przeciwna innej lokalizacji niż
kinowa, gdyż w powszechnym mniemaniu aktorzy
podkładający głos w grach są sztuczni i
monotonni, aczkolwiek zdarzają się wyjątki
(np. The Longest Journey).
Do lat 80. w Polsce powszechne było
dubbingowanie filmów. Mówiono wówczas na
świecie o "polskiej szkole dubbingu", co
świadczyło o jego wysokiej jakości. Stało
się to za sprawą Zofii
Dybowskiej-Aleksandrowicz, która była
mistrzem dubbingu na skalę europejską.
Wszystkie jej opracowania były perfekcyjnie
wykonane, praktycznie bez żadnej skazy.
Pierwszym zdubbingowanym filmem w Polsce
była Królewna Śnieżka. Było to w 1938 roku,
głównej bohaterce głosu użyczyła Maria
Modzelewska.
W przeszłości większość swoich pozycji
dubbingowała nieistniejąca już stacja Wizja
Jeden, a także Canal+. Obecnie wszystkie
swoje pozycje dubbinguje tylko Cartoon
Network, Jetix i Nickelodeon Polska.
Źródło Wikipedia