Tworzenie ścieżki
dialogowej
filmu, serialu lub gry, polegające na zastąpieniu ścieżki
oryginalnej lokalną wersją językową.
Głosy
podkładają wyspecjalizowani
aktorzy głosowi (lektorzy).
W Polsce dubbinguje się obecnie tylko niewielki odsetek
produkcji
trafiających do polskich kin czy
telewizji. Przeważnie są to produkcje
w zamyśle skierowane do dzieci, takie jak
filmy animowane lub generowane komputerowo, czy seriale dla
dzieci (niekoniecznie animowane, sporym powodzeniem cieszy się np.
dubbing Rodziny Addamsów czy Jak dwie krople wody). Rzadziej
dubbingowane
są filmy
animowane, niekoniecznie skierowane do najmłodszych. Rzadkością jest
natomiast dubbingowanie zwykłego
filmu lub serialu,
w takich
przeważnie usłyszeć można lektora. Jednymi z niewielu wyjątków są
filmy
The Ring
lub 8. Mila i kilka innych, dla których stworzono pełną polską ścieżkę
dialogową.
W innych krajach (np. Czechy, Francja, Hiszpania, Niemcy czy Włochy)
dubbingowanych jest bardzo wiele
filmów, trafiających na ich rynek.
Wydania
DVD
zazwyczaj zawierają
ścieżkę z dubbingiem, niezależnie od tego, jakiego rodzaju
jest to
film.
Podobnie
jest z
filmami
lub serialami przedstawianymi w
telewizji. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom widzów, jeden
aktor filmowy jest zazwyczaj powiązany z określonym aktorem głosowym,
tak że przez całe lata obcojęzyczny aktor ma określony specyficzny
głos w języku narodowym. Zazwyczaj jednak jeden aktor językowy
"obsługuje" kilku aktorów.
W Polsce dubbing do niedawna był postrzegany przez środowisko filmowe
niezbyt poważnie, uważano, że niczym wielkim jest stworzenie polskiej
ścieżki dialogowej, tak samo dla aktora nie jest sztuką podłożenie
głosu. Dopiero po sukcesie dubbingowanej wersji Shreka, w której w
rolę Osła wcielił się Jerzy Stuhr, zaczęto odnosić się do dubbingu
poważnie i postrzegać go jako sztukę
filmową, stojącą na równi z grą
aktorów czy reżyserią.
Z punktu widzenia tłumacza dubbing stanowi duże wyzwanie ze względu na
konieczność doboru słów pod kątem liczby sylab a nawet układu ust
aktora do głosek w wersji narodowej (tzw. kłapów). Z kolei aktor musi
czytać tekst w rytmie nadawanym przez obraz na ekranie. W związku z
tym powstała oddzielna "profesja" osoby pracującej nad tekstem
dubbingowanym - dialogista. Na polskim rynku bardzo często tłumacz
jest jednocześnie i autorem dialogów, lecz nie jest to regułą.
Dialogista ma za zadanie dopasowanie sylabicznie i zgłoskowo tekstu
danej postaci, a także wyróżnienie w tekście wszystkich zawieszeń,
pauz, reakcji dźwiękowych, etc. w takiej formie, by aktor był w stanie
zagrać daną rolę bez wcześniejszego zapoznawania się z tekstem i
przećwiczenia go.
Wielu koneserów kina podchodzi jednak sceptycznie do tej formy
lokalizacji
obrazu
filmowego, twierdząc, iż poprzez ten zabieg
film staje
się sztuczny i nie pozwala skupić się na grze aktorów. W przypadku
części produkcji skierowanych do starszych odbiorców (np. Simpsonowie)
decyzja o dubbingu jest już zawczasu przyjmowana bardzo chłodno, gdyż
w Polsce stał się on już synonimem
filmu dla dzieci.
W przypadku gier komputerowych sprawa ma się nieco inaczej. Obecnie na
naszym rynku dubbinguje się je mniej więcej tak samo często, jak
zostawia się jedynie lokalizację kinową. W przeciwieństwie również do
filmów na
decyzje o dubbingu nie wpływa ograniczenie wiekowe. Większość fanów
jest jednak przeciwna innej lokalizacji niż kinowa, gdyż w powszechnym
mniemaniu aktorzy podkładający głos w grach są sztuczni i monotonni,
aczkolwiek zdarzają się wyjątki (np. The Longest Journey).
Do lat 80. w Polsce powszechne było dubbingowanie
filmów.
Mówiono wówczas na świecie o "polskiej szkole dubbingu", co świadczyło
o jego wysokiej jakości. Stało się to za sprawą Zofii
Dybowskiej-Aleksandrowicz, która była mistrzem dubbingu na skalę
europejską. Wszystkie jej opracowania były perfekcyjnie wykonane,
praktycznie bez żadnej skazy.
Pierwszym zdubbingowanym
filmem w Polsce była Królewna
Śnieżka. Było to w 1938 roku, głównej bohaterce głosu użyczyła Maria
Modzelewska.
W przeszłości większość swoich pozycji dubbingowała nieistniejąca już
stacja Wizja Jeden, a także Canal+. Obecnie wszystkie swoje pozycje
dubbinguje tylko Cartoon Network, Jetix i Nickelodeon Polska.
Źródło Wikipedia